تبدیل شبکه مستند به پایگاه اصلی مستندسازی کشور

سلیم غفوری در گفتوگو با قاب کوچک مطرح کرد:

 

شبكه مستند در دوره محمد سرافراز و با مدیریت امیر  تاجیك، جانی تازه گرفت و با تغییرات فرمی و محتوایی به یك شبكه خوب و تخصصی تبدیل شد. در ادامه این روند سلیم غفوری بعد از تاجیك به مدیریت این شبكه منصوب شد و او هم روند خوب شبكه مستند را ادامه  داد. سلیم غفوری كه از جمله مستندسازان خوب ایران  است در كارنامه اش آثاری مانند نسیم حیات، جنگ  پنهان، پارسیان زنگبار، آسیایی ها به غزه می روند، قیام  صحرا، اسرار زندان ابوسلیم و ... دیده می شود. البته  او در كنار تولید مستند سابقه مدیریت تلویزیونی را  نیز داراست و پیش از شبكه مستند در شبكه افق  مشغول به كار بوده است. سراغ او رفتیم تا در مورد  چشم انداز و شرایط شبكه مستند با او گفت وگو كنیم 

  مخاطب هدف شبکه مستند چه کسانی هستند؟

 شبكه مستند جزو شبكه های تخصصی است كه به صورت تخصصی در حوزه سینمای مستند فعالیت میكند. طبعا هدف اولیه اش علاقه مندان به سیمای مستند است و كسانی كه از رسانه به دنبال كسب اطاعات بیشتر و آ گاهی های بیشتر باشند. اما در سالهای اخیر این جامعه هدف رشد كرده و بزرگتر شده. علاقه مندان به سینمای مستند و علاقه مندان به كسب آگاهی ها و دانش از طریق فیلمهای مستند بیشتر شده و گروه بیشتری از مردم شبكه مستند را می بینند. اگر منظور شما این است كه مخاطب شبكه مستند به لحاظ سنی یا به لحاظ گروه خاصی از مردم باشد، نه چنین چیزی نیست. یعنی ما در گروههای سنی مختلف و در بین اقشار مختلف مخاطب داریم، اما طبعا مخاطبی كه در رسانه به دنبال سرگرمی است شاید كمتر سراغ مستند برود.

چیزی که به نظر میرسد این است که برای مخاطب خاص و خیلی فرهیخته تولید محتوا میکنید در صورتی که مخاطب شبکه مستند عمومی است. مثلا نشنال جئوگرافیك را همه می بینند. نظرتان چیست؟ برای عام تر کردن مخاطب چه کارهایی کردید؟

این حرف شما كه میگویید فقط قشر فرهیخته مستند می بینند شاید حرف دقیقی نباشد. مثا مستندهای حیات وحش را قشر زیادی از مردم می بینند. در نظرسنجی هایی كه در حدود یك سال و نیم گذشته انجام شد تقریبا باكس شبانگاهی مستند حیات وحش كه هر شب ساعت یازده پخش می شود همیشه جزو پنج شش برنامه پر مخاطب سازمان بوده. دامنه مخاطب گسترده شده و این نشان می دهد كه فقط این قشر فرهیخته نیستند كه برنامه را میبینند، بلكه مخاطبش عمومی تر شده. بعضی مستندهای تاریخی مخاطب عام تر هستند یا بعضی مستندهای اجتماعی مخاطب عام تری دارند. اما طبعا بعضی مستندها هم مخاطب خاص دارد. ِ بعضی مستندهای علمی و بعضی مستندهای پرتره خاص ممكن است مخاطب خاصتر داشته باشد. البته باید این را بپذیریم كه بخشی از مستندها به دلیل اینكه فاقد عنصر سرگرمی به معنای مصطلحش هستند و آن جنبه سرگرمی صرف را ندارند مخاطبش هم خاصتر میشود. این به ذات مستند برمیگردد كه دنبال اطاعات دادن و آ گاهی دادن است و جنبه سرگرمی كمتری دارد.

طبق آماری که اخیرا منتشر شد حیات وحش جزو پربیننده ترینها بوده، تحلیل شما در این مورد چیست؟

دلایل مختلفی دارد. یكی اینكه به جدول پخش شبكه برمی گردد. جدول پخش شبكه به شكل ثابت، مشخص و طولانی مدت این برنامه را حفظ كرده. دوم اینكه این مستندها مستندهای بهروز و باكیفیتی هستند. سوم اینكه به لحاظ تصویری جذابیت بصری دارند. اصطاحا چشم نوازند و این چشم نوازی باعث میشود مخاطبی كه شاید طی روز برنامه های دیگر را دیده شبانگاه كه می نشیند پای تلویزیون و نیاز به آرامشی دارد از طریق این تصاویر بتواند تا حدی به آن آرامش برسد. به نظرم این دلایل بوده كه باعث شده برنامه پرمخاطبتر باشد.

در دوره مدیر یت شما در شبکه مستند خیلی جدی تر به تولید مستند توجه شده. هدفگذاریتان در تولید مستند چیست و قرار است سراغ چه ژانرهایی بروید؟

ما در تقسیم بندی موضوعی پنج اولویت را برای خودمان مشخص كردیم و گفتیم تولیداتمان بیشتر باید در این موضوعات باشد. مستندهای مرتبط با تاریخ انقاب و تاریخ معاصر و دفاع مقدس و موضوعاتی از این قبیل. مستندهایی با موضوعات اجتماعی، كاهش آسیبهای اجتماعی، رفتار جمعی، اخاق اجتماعی و مستندهایی كه ذیل مستند اجتماعی قرار میگیرند. مستندهایی با موضو ع اقتصادی و كارآفرینی و تولید و كسبوكارها و تجربه های موفق در حیطه تولید، كارهایی كه میتواند الگوی تولیدی باشد برای جوانان. موضوع بعدی مان معرفی ایران است. طبیعت ایران، محیط زیست، حیات وحش، جاذبه های گردشگری و تاریخی. آنچه ایران را در كلیت فرهنگی، جغرافیایی و تاریخی به مخاطب معرفی كند و موضوع پنجم عرصه بین الملل است و مستندهایی كه خار ج از ایران و غرب را تحلیل كند، خاورمیانه را تحلیل كند، منطقه را بشناساند و تلاش كردیم بین این موضوعاتی كه در حیطه تولید داریم تناسبی برقرار باشد تا رنگ آمیزی آن و تنوع موضوعی روی آنتن شبكه را شامل بشود و مخاطب با سایق مختلف و علاقه مندی مختلف بتواند آن چیزی كه دوست دارد را روی آنتن شبكه ببیند.

کمبودی که در شبکه مستند حس میشود کم بودن برنامه های تولیدی است. به اضافه مستند، دوران و... خیلی تعدادش کم است برنامه هایی که معرفی و تحلیل مستند باشند یا برنامه های آموزشی در حوزه مستند. به نظرتان دلیل این کم بودن تولیدات چیست؟

ما اساسا كمتر سمت برنامه سازی می رویم و بیشتر تلاشمان این است كه مستند پخش كنیم. اگر ما شبكه مستند هستیم در ساختار هم باید به ساختار مستند وفادار بمانیم. در برنامه سازی در این دوران شاید همان برنامه به اضافه مستند و برنامه نردبان كه خب یك برنامه تخصصی آموزشی است را داریم. این دو برنامه را داریم و سراغ برنامه سازی نرفتیم. بیشتر در تولید سراغ تولید مستند حركت كردیم. خود مستند باید ارزش داشته باشد. نه اینكه ما بخواهیم گفتوگو اضافه بكنیم و حرف مستند در قالب گفت وگویی به مخاطب منتقل كنیم.

این به محدودیت بودجه هم برمیگردد؟

اگر منظورتان این است كه نسبت تولید به تامین در شبكه كم است، بله این حرف درست است. ما به طور متوسط روزانه بیشتر از دو ساعت برنامه تولیدی نداریم و بقیه اش مستندهای داخلی و خارجی و بازپخش برنامه های قبلی است. دلیل جدی اش هم این است كه به هر حال وضعیت بودجهای در سازمان و شبكه به گونه ای نیست كه بتوانیم بیشتر از این تولید داشته باشیم و نسبت تولید را بالاتر ببریم. شاید ایده آل ترش این باشد كه ما در جدول پخش مان حداقل روزی چهار پنج ساعت برنامه تولیدی داشته باشیم كه الان بیشتر از دو ساعت نیست و حالا امیدوارم به تدریج این نقیصه را مرتفع بكنیم و بودجه شبكه به حدی برسد كه بتوانیم تولید را بالاتر ببریم.

یکی از برنامه های شبکه مستند که خیلی از آن استقبال شد «پرونده مستند» بود. آن برنامه دیگر پخش نمیشود، چرا؟

در سه ماه گذشته بخاطر مسائل كرونا تولید این اثر متوقف شده زیرا این كار با همكاری پلیس آگاهی تهران بزرگ انجام میشود. البته در حال حاضر مشكات تولید مرتفع و مجددا پخش آن شروع شده. ادامه پخش هم به شرطی كه موانع خارجی پیش نیاید ادامه خواهد داشت. همانطور كه احتمالا دیده اید این برنامه پرونده های پلیسی - جنایی هفته را مستندسازی و بررسی میكند.

تعامل شبکه با مراكزی که مستند تولید می کنند چطور است؟

مثل خانه مستند انقلاب، روایت فتح و باشگاه فیلم سوره. در این چند سالی كه بنده اینجا بودم تعامل و همكاری بسیار نزدیكی با مراكز مستندسازی داشتیم. چه خانه مستند انقلاب اسلامی، چه روایت فتح، چه مركز گسترش سینمای مستند و سایر مراكز مستندسازی تقریبا با همه تولیدات مشترك داشتیم. بخش اعظم آثار آنها را در شبكه پخش كردیم و در سیاستگذاری و برنامه ریزی تولیدی با هم همكاری داشتیم. اساسا تلاشمان این بوده شبكه مستند را به جریان و پایگاه اصلی مستندسازی كشور تبدیل كنیم

 

ارسال دیدگاه


ارسال

جهت مشاهده دیدگاه های کاربران کلیک نمایید

دیدگاه ها